Hudío jerovia
Hudío jerovia ha'e niko opa umi jegueroviapy hudiokuéra arandupýpe ha tavarandúpe. Ojehechakuaa tembiasakuére kóva niko jeroviapy ymaguareveha umi oroviáva peteĩ tupãre apytépe,[1] ko atýpe oĩ Hesu rape ha islã, umi mokõiva oñepyrũ akue avei Kuarahyresẽ Aguĩguápe ha ijypy ou Hudío jeroviágui, ã mbohapy jeroviapy ojehero niko «Abraham jeroviapykuéra». Hudío jerovia hína pe oreko sa'ive ojeroviáva ã mbohapy apytépe.
![](../I/Judaism_Symbol.png.webp)
Ndaipóri ramo jepe aranduka peteĩnte ikatu omoĩ ñemovã'ỹme opa hudío jerovia mbo'epy ha mbo'erã, ijepokuaa ypy ojejuhu Tora mbo'épe, ojehero avei Pentatéuko, po aranduka oñemoĩ oñondive ikatu oñemoñe'ẽ Biblia-pe avei, upe aranduka marangatu Hesu rape oipurúva. Hudiokuéra orovia Tupã ome'ẽ karai marangatu Moisépe opa mbo'ekuéra ha jepokuaa ko'ãga ojejuhúva Torápe.
Jegueroviapy mba'eguasuvéva hudío jeroviápe niko he'i oĩ peteĩ Tupã añónte oikuaapáva, ipu'akaitepáva ha ikatu oime opa tendápe, he'i ha'e ojapo arapy ha Yvy, ha'e oiporavo hudiokuéra ohechauka hag̃ua chupekuéra tekorã oĩva Pa Apoukapýpe ha umi jepokuaa ha ñembo'ekatu ojejuhúva aranduka mbohapyha ha irundyhápe Torágui.
Mandu'apy
- Philip Wilkinson, Religions, Londres: Dorling Kindersley, 2008; Religiões, Río de Janeiro: Zahar, 2011, pp. 61-83. También Gabrielle Sed-Rajna, L'Abécédaire du Judaïsme, París: Flammarion, 2000; Éric Smilevitch, Histoire du Judaïsme, París: Presses Universitaires de France, 2012; The Religions Book, ed. G. Jones y G. Palffy, Londres: Dorling Kindersley, 2013; O Livro das Reiligiões, ed. Carla Fortino, San Pablo: Globo, 2014, pp. 166-199; Josy Eisenberg, Une Histoire des Juifs, París: CAL, 1970; Simón Dubnow, Manual de la Historia Judía, Buenos Aires: Sigal, 1977; Michael Brenner, Kleine Jüdische Geschichte, Múnich: C.H. Beck, 2008.