![]() |
У гэтага паняцця ёсць іншыя значэнні астравы Тувалу і тувалу, народ. |
| |||||
![]() | |||||
Гімн: «Tuvalu mo te Atua (Тувалу для Усемагутнага)» | |||||
Дата незалежнасці | 1 кастрычніка 1978 | ||||
Афіцыйная мова | тувалу, англійская | ||||
Сталіца | атол Фунафуці | ||||
Форма кіравання | канстытуцыйная манархія | ||||
Кароль Генерал-губернатар | Карл III Тафіга Фалані | ||||
Плошча • Усяго • % воднай паверхні | 191-я ў свеце 26 км² 0 | ||||
Насельніцтва • Ацэнка (2011) • Шчыльнасць | 10544 чал. (224-я) 468 чал./км² | ||||
ВУП (ППЗ) • Разам (2010) • На душу насельніцтва |
$36 млн $3 400 | ||||
Этнахаронім | тувалу | ||||
Валюта | долар Тувалу | ||||
Інтэрнэт-дамен | .tv | ||||
Код ISO (Alpha-2) | TV | ||||
Код ISO (Alpha-3) | TUV | ||||
Код МАК | TUV | ||||
Тэлефонны код | +688 | ||||
Часавыя паясы | UTC+12 |
Тува́лу (англ.: Tuvalu) — малая астраўная дзяржава на аднайменных астравах у Ціхім акіяне. Агульная плошча — 26 км². Насельніцтва — 10544 чал. (2011 г.). Сталіца — атол Фунафуці.
Гісторыя
Згодна паданням, астравы былі населены толькі ў II тыс. н. э. палінезійцамі з Самоа і Тонга. Аднак археалагічныя знаходкі, зробленыя ў адной з падводных пячор на востраве Нануманга ў 1986 г., сведчаць пра тое, што Тувалу была населены людзьмі ўжо некалькі тысяч гадоў таму.
Адкрыццё астравоў еўрапейскімі мараплаўцамі расцягнулася ад 1568 г. да 1827 г. У 1819 г. ім была дадзена агульная назва астравы Эліс. Аднак з-за таго, што тут не было каштоўных прыродных рэсурсаў, еўрапейская каланізацыя пачалася адносна поздна. У 1862 і 1865 гг. некалькі сот тубыльцаў стала ахвярай перуанскіх гандляроў рабамі. З 1862 г. сярод астравіцян пачалі сяліцца міссіянеры і прадстаўнікі гандлёвых кампаній.
У 1892 г. быў усталяваны брытанскі пратэктарат. У 1916 г. была створана калонія Астравы Гілберта і Эліс.
Пад час II Сусветнай вайны на астравах Тувалу базіраваліся амерыканскія ваенныя, якія вялі баявыя дзеянні з японцамі, што захапілі суседнія астравы Гілберта. Гэта паспрыяла далейшаму пранікненню еўрапейскай культуры ў асяроддзе астравіцян.
У 1974 г. мясцовае насельніцтва прагаласавала за аддзяленне ад астравоў Гілберта, дзе пазней была створана дзяржава Кірыбаці. У 1975 г. астравы і народ афіцыйна атрымалі назву Тувалу («дзевяць разам» — па колькасці адзіночных астравоў і атолаў). Была створана асобная калонія з шырокім правам на самакіраванне.
1 кастрычніка 1978 г. абвешчана незалежнасць Тувалу.
Геаграфія
![](../I/Tuvalu-map-be.png.webp)
Складаецца з 3 асобных астравоў і 6 атолаў на поўдні Ціхага акіяна, якія маюць каралавае паходжанне. Найвышэйшая кропка дасягае ўсяго 4,6 м.
Атолы і некаторыя астравы маюць унутраныя лагуны. Калі плошча сушы ўсяго 26 км², то разам з лагунамі яны складаюць 494 км².
Клімат трапічны пасатны. Сярэдняя колькасць ападкаў — 3000 мм у год. Сярэднегадавая тэмпература вагаецца ад 26 да 32° C. Трапічныя цыклоны часцяком выклікаюць істотныя страты, у тым ліку чалавечыя ахвяры.
Насельніцтва
Агульная колькасць — 10544 чал. (2011 г.). Усё насельніцтва складае адзіную нацыю тувалуанцаў (Tuvaluans). Аднак большасць жыхароў мае палінезійскае паходжанне і складае этнас — тувалу. Насельнікі атола Нуі — маюць мікранезійскае паходжанне і складаюць самастойную этнічную групу (каля 4 %). Усяго некалькі тувалуанцаў — выхадцы з краін Еўропы і Азіі.
Узроставая і полавая структура (2005 г.):
- 0-14 гадоў: 30,8 % (мужчыны 1823/жанчыны 1756)
- 15-64 гадоў: 64,2 % (мужчыны 3620/жанчыны 3847)
- 65 і болей гадоў: 5,1 % (мужчыны 229/жанчыны 361)
У сярэднім, на 1 жанчыну прыходзілася 0,95 мужчын. Сярэдняя працягласць жыцця — 68,01 гадоў, у тым ліку мужчын — 65,79 гадоў, жанчын — 70,33 гадоў (2005 г.).
Зноскі
Спасылкі
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Тувалу
- Астравы Тувалу Архівавана 21 лютага 2011.
- Энцыклапедыя нацый