Рәсәй Федерацияһы субъекттары

Рәсәй Федерацияһы — илдең 1993 йылда ҡабул ителгән Конституцияһының 5-се статьяһына ярашлы, Рәсәй, федератив дәүләт булараҡ, тиң хоҡуҡлы субъекттарҙан тора. Улар федераль органдар менән үҙ-ара мөнәсәбәттәрҙә шулай уҡ тиң хоҡуҡлы.

2015 йылға бындай субъекттар 85[1].

Рәсәйҙең хәҙерге федератив ҡоролошо

Федерация субъекттарының айырмаһы

Рәсәй Федерацияһы республикаларҙан, крайҙарҙан, өлкәләрҙән, федераль әһәмиәттәге ҡалаларҙан, автономиялы өлкәләр һәм автономиялы округтарҙан тора.

Республикалар
Крайҙар һәм өлкәләр
Федераль әһәмиәттәге ҡалалар
  • Үҙ уставы бар (5-се статьяның 2 өлөшө);
  • Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай (66-сы статьяның 4 өлөшө);
  • үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай (стать 4 өлөшө).
Автономиялы өлкә
  • Рәсәй Федерацияһы составында (1 өлөш 5-се статья);
  • автономиялы өлкә тураһында федераль закон ҡабул итә ала (3 өлөшө66-сы статьяның 4 өлөшө);
  • үҙ уставы бар (5-се статьяның 2 өлөшө);
  • Рәсәй Федерацияһының башҡа субъекттары составына керә алмай (66 статьяның 4 өлөшө);
  • үҙ эсенә башҡа федерация субъекттарын ала алмай (66 статьяның 4 өлөшө).
Автономиялы округтар

Федерация субъектары төрҙәре

Түбәндә Рәсәй Федерацияһы субъекттары иҫәбе һәм территориаль урынлашыуы тураһында мәғлүмәт.

22 республика
9 край
46 өлкә
3 федераль әһәмиәттәге ҡала
1 автономиялы өлкә
4 автономиялы округ

Рәсәйҙең Федератив төҙөлөшө

Федерация субъекттары исемлеге

Таблицала Рәсәй Федерацияһы субъекттары Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 65-се статьяһына ярашлы 2015 йылдың 1 декабренә торошло бирелә.

Федерация субъекты Флаг Герб Терри-
тория
(км²)
Халҡы
( 2002 йылдың 9 октябрендәге Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре)
Админист-
ратив үҙәк
Административ-территориаль бүленеш
(согласно ОКАТО)
ОКАТО коды Муниципаль берәмек Административ-территориаль бүленеш (тулыраҡ)
 Республикалар
01Адыгея Республикаһы7600447 000Майкоп7 район һәм 2 ҡала797 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
02Алтай Республикаһы92 600203 000Таулы-Алтай10 район һәм 1 ҡала8410 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
03Башҡортостан Республикаһы143 6004 103 000Өфө54 район и 21 ҡала8054 муниципаль район, 9 ҡала округытулыраҡ
04Бүрәт Республикаһы351 300981 000Улан-Удэ21 район и 2 ҡала8121 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
05Дағстан Республикаһы50 3002 584 000Махачҡала41 район и 10 ҡала округы8241 муниципаль район, 10 ҡала округытулыраҡ
06Ингуш Республикаһы4000469 000Мағас4 район и 4 ҡала264 муниципаль район, 4 ҡала округытулыраҡ
07Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы12 500901 000Нальчик10 район һәм 3 ҡала8310 муниципаль район, 3 ҡала округытулыраҡ
08Ҡалмыҡ Республикаһы76 100292 000Элиста13 район һәм 1 ҡала8513 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
09Ҡарасай-Черкес Республикаһы14 100440 000Черкесск8 район һәм 2 ҡала918 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
10Карел Республикаһы172 400717 000Петрозаводск16 район һәм 13 ҡала округы8616 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
11Коми Республикаһы415 9001 019 000Сыктывкар12 район һәм 8 ҡала округы8715 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
12Ҡырым Республикаһы[1]26 0811 895 915Симферополь18 район һәм 16 ҡала3514 муниципаль район, 11 ҡала округытулыраҡ
13Марий Эл Республикаһы23 200728 000Йошкар-Ола14 район һәм 4 ҡала8814 муниципаль район, 3 ҡала округытулыраҡ
14Мордва Республикаһы26 200889 000Саранск22 район и 7 ҡала округы8922 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
15Саха Республикаһы3 103 000948 000Яҡутск33 район и 5 ҡала округы9834 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
16Төньяҡ Осетия — Алания Республикаһы8000710 000Владикавказ8 район һәм 1 ҡала908 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
17Татарстан Республикаһы68 0003 780 000Ҡазан43 район и 14 ҡала округы9243 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
18Тыва Республикаһы170 500306 000Ҡыҙыл17 район һәм 2 ҡала9317 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
19Удмурт Республикаһы42 1001 571 000Ижевск25 район һәм 5 ҡала округы94тулыраҡ
20Хакас РеспубликаһыФайл:Coat of arms of Khakassia .svg61 900546 000Абаҡан8 район һәм 5 ҡала округы958 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
21Чечен Республикаһы15 3001 100 000Грозный16 район һәм 5 ҡала округы96муниципаль берәмек сиктәре билдәләнмәгәнтулыраҡ
22Сыуаш Республикаһы18 3001 314 000Чебоксар21 район и 9 ҡала округы9721 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
 Крайҙар
23Алтай крайы169 1002 607 000Барнаул60 район һәм 11 ҡала округы0160 муниципаль район, 12 ҡала округытулыраҡ
24Байкал аръяғы крайы431 5001 156 000Чита31 район и 5 ҡала округы7628 муниципаль район, 4 ҡала округы ( Ага Бурят АО)тулыраҡ
25Камчатка крайы472 300359 000Петропавловск-Камчатский 3011 муниципаль район, 3 ҡала округытулыраҡ
26Краснодар крайы76 0005 124 000Краснодар38 район һәм 15 ҡала округы0337 муниципаль район, 11 ҡала округытулыраҡ
27Красноярск крайы2 339 7002 966 000Красноярск54 район и 19 ҡала округы04тулыраҡ
28Пермь крайы160 6002 824 000Пермь33 район и 14 ҡала округы57тулыраҡ
29Приморье крайы165 9002 068 000Владивосток22 район и 12 ҡала округы0522 муниципаль район, 12 ҡала округытулыраҡ
30Ставрополь крайы66 5002 731 000Ставрополь26 район һәм 10 ҡала округы0726 муниципаль район, 9 ҡала округытулыраҡ
31Хабаровск крайы788 6001 435 000Хабаровск17 район һәм 6 ҡала округы08тулыраҡ
 Өлкәләр
32Амур өлкәһе363 700903 000Благовещенск20 район һәм 7 ҡала округы10тулыраҡ
33Архангельск өлкәһе[2]587 4001 336 000Архангельск20 район һәм 8 ҡала округы1119 муниципаль район, 7 ҡала округытулыраҡ
34Әстерхан өлкәһе44 1001 007 000Әстерхан11 район һәм 3 ҡала1211 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
35Белгород өлкәһе27 1001 512 000Белгород21 район и 6 ҡала округы1419 муниципаль район, 3  ҡала округытулыраҡ
36Брянск өлкәһе34 9001 379 000Брянск27 район һәм 5 ҡала округы1527 муниципаль район, 7 ҡала округытулыраҡ
37Владимир өлкәһе29 0001 525 000Владимир16 район һәм 10 ҡала округы1716 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
38Волгоград өлкәһе113 9002 703 000Волгоград33 район и 6 ҡала округы1833 муниципаль район, 6 ҡала округытулыраҡ
39Вологда өлкәһе145 7001 270 000Вологда26 район һәм 4 ҡала1926 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
40Воронеж өлкәһе52 4002 379 000Воронеж32 район и 7 ҡала округы2031 муниципальный район, 3 ҡала округытулыраҡ
41Иваново өлкәһе21 8001 149 000Иваново21 район и 6 ҡала округы2421 муниципаль район, 6 ҡала округытулыраҡ
42Иркутск өлкәһе767 9002 582 000Иркутск33 район и 14 ҡала округы2527 муниципаль район, 9 ҡала округытулыраҡ
43Калининград өлкәһе15 100943 000Калининград13 район һәм 6 ҡала округы2715 муниципаль район, 6 ҡала округытулыраҡ
44Калуга өлкәһе29 9001 041 000Калуга24 район и 4 ҡала2924 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
45Кемерово өлкәһе95 5002 900 000Кемерово19 район һәм 18 ҡала округы3228 муниципаль район, 16 ҡала округытулыраҡ
46Киров өлкәһе120 8001 504 000Киров39 район һәм 5 ҡала округы3339 муниципаль район, 6 ҡала округытулыраҡ
47Кострома өлкәһе60 100738 000Кострома24 район и 8 ҡала округы3424 муниципаль район, 6 ҡала округытулыраҡ
48Ҡурған өлкәһе71 0001 020 000Ҡурған24 район и 9 ҡала округы3724 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
49Курск өлкәһе29 8001 236 000Курск28 район һәм 5 ҡала округы3828 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
50Ленинград өлкәһе84 0001 671 000Санкт-Петербург[3]17 район һәм 20 ҡала округы4117 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
51Липецк өлкәһе24 1001 213 000Липецк18 район һәм 2 ҡала4218 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
52Магадан өлкәһе461 400183 000Магадан8 район һәм 2 ҡала448 муниципаль район, 1 ҡалаской округтулыраҡ
53Мәскәү өлкәһе46 0006 627 000Мәскәү[4]38 район һәм 56 ҡала округы4636 муниципаль район, 36 ҡала округытулыраҡ
54Мурманск өлкәһе144 900893 000Мурманск5 район һәм 13 ҡала округы475 муниципаль район, 14 ҡала округытулыраҡ
55Түбәнге Новгород өлкәһе76 9003 524 000Түбәнге Новгород48 район һәм 12 ҡала округы2248 муниципаль район, 4 ҡала округытулыраҡ
56Новгород өлкәһе55 300695 000Бөйөк Новгород21 район и 3 ҡала4921 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
57Новосибирск өлкәһе178 2002 692 000Новосибирск30 район һәм 7 ҡала округы5030 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
58Омск өлкәһе139 7002 079 000Омск32 район и 6 ҡала округы5232 муниципаль район, 1 ҡалаской округтулыраҡ
59Ырымбур өлкәһе124 0002 178 000Ырымбур35 район һәм 12 ҡала округы5335 муниципаль район, 13 ҡала округытулыраҡ
60Орёл өлкәһе24 700861 000Орёл24 район и 3 ҡала5424 муниципаль район, 3 ҡала округытулыраҡ
61Пенза өлкәһе43 2001 453 000Пенза28 район һәм 5 ҡала округы5628 муниципаль район, 5 ҡала округытулыраҡ
62Псков өлкәһе55 300761 000Псков24 район и 2 ҡала5824 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
63Ростов өлкәһе100 8004 407 000Дондағы Ростов43 район и 16 ҡала округы6043 муниципаль район, 12 ҡала округытулыраҡ
64Рязань өлкәһе39 6001 228 000Рязань25 район һәм 4 ҡала6125 муниципаль район, 4 ҡала округытулыраҡ
65Һамар өлкәһе53 6003 240 000Һамар27 район һәм 10 ҡала округы3627 муниципаль район, 10 ҡала округытулыраҡ
66Һарытау өлкәһе100 2002 669 000Һарытау38 район һәм 13 ҡала округы6338 муниципаль район, 4 ҡала округытулыраҡ
67Сахалин өлкәһе87 100547 000Южно-Сахалинск17 район һәм 9 ҡала округы642 муниципаль район, 17 ҡала округытулыраҡ
68Свердловск өлкәһе194 8004 490 000Екатеринбург30 район һәм 34 ҡала655 муниципаль район, 67 ҡала округытулыраҡ
69Смоленск өлкәһе49 8001 051 000Смоленск25 район һәм 2 ҡала6625 муниципаль район, 2 ҡала округытулыраҡ
70Тамбов өлкәһе34 3001 180 000Тамбов23 район и 7 ҡала округы6823 муниципаль район, 7 ҡала округытулыраҡ
71Тверь өлкәһе84 1001 473 000Тверь36 район һәм 12 ҡала округы2836 муниципаль район, 7 ҡала округытулыраҡ
72Томск өлкәһе316 9001 046 000Томск16 район һәм 6 ҡала округы6916 муниципаль район, 4 ҡала округытулыраҡ
73Тула өлкәһе25 7001 676 000Тула23 район и 9 ҡала округы7023 муниципаль район, 3 ҡала округытулыраҡ
74Төмән өлкәһе[5]1 435 2003 266 000Төмән38 район һәм 26 ҡала округы
ХМАО һәм ЯНАО)
7121 муниципаль район, 5 ҡала округы
(ХМАО һәм ЯНАО-нан башҡа)
тулыраҡ
75Ульяновск өлкәһе37 3001 382 000Ульяновск21 район и 6 ҡала округы7321 муниципаль район, 4 ҡала округытулыраҡ
76Силәбе өлкәһе87 9003 606 000Силәбе24 район и 23 ҡала7527 муниципаль район, 16 ҡала округытулыраҡ
77Ярославль өлкәһе36 4001 368 000Ярославль17 район һәм 6 ҡала округы7817 муниципаль район, 3 ҡала округытулыраҡ
 Федераль әһәмиәттәге ҡалалар
78Мәскәү106410 358 000Мәскәү10 административ округта 125 район45125 ҡала эсендә муниципаль берәмектулыраҡ
79Санкт-Петербург14334 669 000Санкт-Петербург18 районов40Ҡала эсендә 111 муниципаль берәмек (81 муниципаль округ, 9 ҡала округы һәм 21 ҡасаба)тулыраҡ
80Севастополь1080418 987Севастополь4 район67тулыраҡ
 Автономиялы өлкәләр
81Йәһүд автономиялы өлкәһе36 000191 000Биробиджан5 район һәм 1 ҡала995 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
 Автономиялы округтар
82Ненец автономиялы округы[2]176 70041 000Нарьян-Мар1 район и 1 ҡала111 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
83Ханты-Манси автономиялы округы[5]534 8001 538 463Ханты-Мансийск9 район һәм 14 ҡала округы719 муниципаль район, 13 ҡала округытулыраҡ
84Чукот автономиялы округы737 70054 000Анадырь8 район һәм 1 ҡала778 муниципаль район, 1 ҡала округытулыраҡ
85Ямал-Ненец автономиялы округы[5]750 300507 000Салехард7 район һәм 7 ҡала округы717 муниципаль район, 6 ҡала округытулыраҡ
 
Бөтә Рәсәй17 075 400145 182 000Мәскәү

Иҫкәрмәләр

  1. Ҡырым ярымутрауының күп өлөшө был территорияларҙы контролдә тотҡан Рәсәй менән Украина араһында әлегә бәхәсле мәсьәлә булып ҡала. Бында Рәсәй Федерацияһы субъекттары Ҡырым Республикаһы һәм федераль әһәмиәттәге Севастополь ҡалаһы урынлашҡан. Шул уҡ ваҡытта Украинаның административ бүленешенә ярашлы улар Украина төбәктәре — Ҡырым Автономиялы Республикаһы һәм махсус статуслы Севастополь ҡалаһы.
  2.    Архангельск өлкәһенә Ненец автономиялы округы инә.
  3.    Административ үҙәк— Санкт-Петербург ҡалаһы Ленинград өлкәһенә инмәй.
  4.    Административ үҙәк— Мәскәү ҡалаһы Мәскәү өлкәһенә инмәй.
  5.    Төмән өлкәһе составына Ханты-Манси автономиялы округы һәм Ямал-Ненец автономиялы округы инә.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.