Арктика кәңәшмәһе
Арктика кәңәшмәһе — 1996 йылда төньяҡ поляр зонаһының уникаль тәбиғәтен ҡурсалау өсөн Финляндия инициативаһы менән ойошторолған халыҡ-ара форум[1].
![](../I/Arctic_Council.png.webp)
Тарих
1996 йылдың 19 сентябрендә Арктика кәңәшмәһе ойошторола, унда һигеҙ арктика дәүләттәре (Канада, Дания, Финляндия, Исландия, Норвегия, Россия, Швеция, АҠШ) һәм Европа парламенты керә.
2011 йылдың 14 майында Арктика кәңәшмәһенең ултырышы Гренландия утрауындағы Нуук ҡалаһында була. Бында кәңәшмәһе ағзалары Авиация һәм диңгеҙ эҙләнеүҙәрҙә һәм ярҙам итеүҙә хеҙмәттәшлек тураһындағы килешеүгә ҡул ҡуялар[2].
Ағзалар
Арктика кәңәшмәһенә һигеҙ дәүләт инә[2]:
Арктика кәңәшмәһенең дәүләт ағзалары менән бер рәттә ҡарар ҡабул итеү хоҡуғы алған 6 Арктиканың төп халыҡтары ойошмаларына «даими ҡатнашыусы» махсус статусы бирелгән.
Күҙәтеүсе илдәр
Күҙәтеүсе халыҡ-ара ойошмалар
- Халыҡ-ара тәбиғәтте һаҡлау союзы
- Арктика илдәре парламентарийҙары конференцияһы[3]
- Ҡыҙыл Тәре халыҡ-ара комитеты
- Тирә-яҡ мөхит буйынса БМО программаһы[4]
- БМО-ның үҫеш программаһы
- Төньяҡ кәңәшмә
- Төньяҡ форум[5]
Хөкүмәткә ҡарамаған күҙәтеүсе ойошмалар
- Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фондының артика программаһы
- Төньяҡ боланды көтөүселәренең бөтә донъя ассоциацияһы[6]
- Арктика университеты
Иҫкәрмәләр
- Арктический совет
- Россия заключила договор о сотрудничестве с приарктическими странами // Информационный портал фонда «Русский мир». — 14 мая 2011. (Тикшерелеү көнө: 7 декабрь 2015)
- Arctic Parliamentarians (инг.)
- Программа ООН по окружающей среде (рус.)
- Northern Forum (инг.)
- Association of World Reindeer Herders 2007 йыл 28 сентябрь архивланған. (инг.)
Һылтанмалар
- arctic-council.org — Арктика кәңәшмәһенең рәсми сайты (инг.) (Тикшерелеү көнө: 7 декабрь 2015)