رونسانس
رنسانس (فرانسهجه: Renaissance «ینئی دن دوغولما» معناسیندا دیر) – آوروپا اورتا عصر مدنیتیندن سونرا یارانمیش مدنیت مرحله سی دیر. تخمینی XIV—۱۶. یوز ایللر آراسیندا مؤوجود اولموشدور.
![](../I/Da_Vinci_Vitruve_Luc_Viatour.jpg.webp)
اؤز ایلکین معناسینا گؤره «رنسانس» بورادا «آنتیک دؤورن ده یرلرینین یئنی دن دوغولماسلی» کیمی باشا دوشولور. داها اطرفلی اولاراق «رنسانس» یئنی دن دوغولان کلاسیک یونان و روم ده یرلرینین علمه، اینجه صنعته، جمعیته، ایداره ائدیجی و اینسانلارین اورتا عصرلرده مالیک اولدوقلاری معین سوسیال طبقه لردن ایندیویدوال (individual) سربست لییه چئوریلمه لرینه تأثیر ایله مشایعت اولونان بیر پروسس ایدی. چوْخ حال لاردا رنسانس اینجه صنعت تاریخی باغلی بیر دؤورو کیمی ده ایشله دیلیر.
بو یئنی مدنی مناسیبت آوروپادا جمعیت ده باش وئرمیش کؤکلو دییشیک لیک لر نتیجه سینده مؤمکون اولموشدور. شهرلرین بؤیومه سی فئودال مناسیبت لرده ایشتیراک ائتمیه ین: اوستا و پئشه کارلاری، تاجیرلری، بانکیرلرین جمعیت ده باش وئرن پروسس لرین گئدیشینه تاثیرینی آرتیرمیشدیر. نتیجه ده اینسانین شخصیتی، آزادلیغی، جمعیت قوروجولوغونون قیمت لندیرمه کریتری یاسی (kriteriyası) و ان یوکسک ده یه ر ساییلان آکتیو اینسان یارادیجیلیغینی اساس سایان یئنی فلسفی ایستیقامتین - هومانیزمین یارانماسینا ایمکان یارانمیشدیر.
شهرلرده کلیسالارین تأثیری آلتیندا اولمایان مترقی علمی و اینجه صنعت مرکزلری آشیلیر. یئنی دونیا گؤرونوشو آنتیک دؤوره مراجعت ائدیر. بورادا او هومانیزمین ده یه رله رینی گؤرور. ۱۵. یوز ایلین اورتالاریندا کیتاب چاپینین ایختیراع سی آنتیک دؤوردن قالان بیلیکلرین آوروپادا سورعت له یاییلماسینا تکان وئریر.
رنسانسین ایلکین علامت لری Xİİİ و ۱۴. یوز ایللرده ایتالیادا نظره چارپسادا، او یالنیز ۱۵. یوز ایلین ۲۰ – جی ایللرینده دایانیقلیق تاپیر. فرانسه، آلمان و باشقا اؤلکه لرده او داها گئج باشلانمیشدیر. ۱۵. یوز ایلین سونوندا رنسانس اؤزونون ان یوکسک پیله سینه قدم قویموشدور. ۱۶. یوز ایلده رنسانس ایدیاسی بحرانا دوچار اولور. بوندان سونرا مانیریزم (manyerizm) و باروکو (barokko) میدانا گلیر.