norn (norn) | |
---|---|
Faláu en : | Reinu Xuníu |
Rexón: | Islles Shetland, Islles Orcaes |
Falantes: | llingua estinta |
Clasificación: | Indoeuropéu Xermánicu |
Estatus | |
Idioma oficial en: | |
Códigos llingüísticos | |
ISO 639-1 | |
ISO 639-2 | |
SIL |
El norn ye una antigua llingua escandinava occidental falada nel norte d'Escocia fasta'l sieglu XVIII. Descendiente del noruegu antiguu, foi portada polos colonizadores escandinavos nel sieglu IX, yera basicamente falada nes islles Shetland y nes islles Orcaes.
Fasta la so incorporación al reinu d'Escocia nel 1472, yera la única llingua falada nel archipiélagu. Cola arribada de l'alministración d'Edimburgu, el norn foi entrando en declive y sustituyíu pol escocés (non el gaélicu escocés, que nun se fala, nin enxamás se faló nesti archipiélagu del norte d'Escocia). Los caberos falantes d'esti idioma morrieren alló pel sieglu XVII. Anguaño delles pallabres de norn úsense pa nomar los colores de les oveyes de les Shetland y otres xeres mui marxinales. Amás, un grupu d'entusiastes de la llingua creara'l nynorn (nuevu norn) col envís de promover la vieya llingua de los sos ancestros viquingos.
Muestres
Inda queden dellos escritos en norn, especialmente relixosos. Ún de los exemplos más notorios ye'l panuesu, yá que se conserven les versiones nos dos principales dialeutos. La siguiente tabla amuésalos xuntos colos correspondientes n'otres llingües escandinaves.
Norn de les Orcaes (Wallace, 1700).
|
Norn de les Xetland (Low, 1774).
|
Feroés (Þorvaldur Bjarnarson, 1878).
|
Noruegu Antiguu.
|
Islandés
|
Noruegu (bokmål, 2004).
|