Абадзэ-Адыгабзэхэр:
Адыгабзэ
Абадзэхэр
Убыхыбзэ
Классификациэр

Абадзэ-адыгэ бзэхэр — къэукъаз бзэхэм изы унагъор: убыхыбзэ, адыгабзэ, абадзэбзэхэр (абадзэбзэ апхъазыбзэ). Убыхыбзэр адыгабзэм нэхь игъунэгъу щыт ау апхъазыбзэми щыщ бэу хэлъ, ащ пае бзэ "гурытэу" плъытэ хъунэу.

Абадзэ-адыгэ бзэхэм пэмыкӀэу зэреджэхэр ишъхъэрэ-къуэхьапӀэкъаукъазыбзэхэр, шӀыпӀэ къыздыхэкӀахэм - Ишъхъэрэ-КъохьапӀэ Къаукъаз.

Урысыем (Ишъхъэрэ-Къаукъазым), Апхъазым, къокӀыпӀэгъунэгъу лъэныкъом (Тыркум, Шамым, Иорданым) щыгущыIэхэ, бзэр зэрахьэ. БзэмкӀэ гущыIэу къалытэр миллион 1.1 фэдиз.

Классификациэр

Адыгэхэр

Адыгэ купыр IуакIитӀу зэхагъэкӀ (Урысыем бзитӀу къалъытэу) - кӀах IуакIэмрэ къэбэртай IуакIэмрэ

  • КӀах IуакIэмрэ - Адыгэ республикэм и нэхьышъхьэбзэм ащыщ, и ишъхъэрэмрэ и ишъхъэрэ-къокӀыпӀэ лъэныкъохэмрэ адыгэ къоджэхэм щырэгущыIэ, ащ пэмыкӀэу хы шӀыцӀэм и Ӏушъум Ӏут шапсыгъ къуаджэхэм.
  • Къэбэртай IуакIэмрэ - Къэбэртай-Балъкъэрымрэ Къэрэщае-Щерджэсымрэ янэхьышъхьэбзэхэм ащыщ, къэралитӀум щымыхъукӀэ бзэмкӀэ Ишъхъэрэ Осетиэмрэ Ставропол краймрэ мэздэгу къэбэртай дэсхэр ирэгущыIэхэр.

Къэбэртай IуакIэм беслъыныябзэри хэхьэ.

Абадзэхэр

Абадзэбзэхэри адыгэ псэлъэкӀэхэм яфэдэу зэгъунэгъу щытхэр, ахэм ахэтхэр:

  • Апсуабзэ (мыдэвей, мыдэжъу) - Апхъаз къэралым и нэхьышъхьэбзэ, ирэгущыIэр цӀыф мин 90 фэдиз Апхъазым дэсэу, Осмэн империэм икӀахэм ащыщ пчъагъ бзэ зезыхьэ ахэт.
  • Абадзэбзэ - Къэрэщай-Шэрджэсым и зы нэхьышъхьэбзэхэм ащыщ, къэралым и ишъхъэрэ лъэныкъом дэт абадзэ къуаджэхэм ирэгущыIэ. Къаджищыр ашхаруа IуакIэ аӀэ, адрэхэр тапанта IуакӀэ.

Абадзэбзэхэр гтнетикэкӀэ зэгъунэгъу дэдэу щытхэр зы бзэ къэлъытэгъэу ятыным шъхьэкӀэ. Гу лъытыгъэр ашхаруа IуакӀэр мыдэжьым нэхь фэгъунэгъу щыт тапантам нэхьрэ.

Убыхыбзэ

Убыхыбзэм и тхыдэр нэхь гукъэу къахэкӀэ бзэхъуам ям елъытамэ.

ТехьэпӀэхэр

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.